हरिश्चन्द्र बाग, कञ्चनपुर, २२ जेठ । कञ्चनपुरको लालझाडी गाउँपालिकामा युरोपेली संघको आर्थिक सहयोगमा सञ्चालित UDAAN (Unleashing Digital Acceleration and Ambition of Nepali Youth) परियोजनाको पालिका-स्तरीय प्रारम्भिक अभिमुखीकरण कार्यक्रम गरिएको छ । European Union को आर्थिक सहयोगमा Youth Innovation Lab को नेतृत्व तथा Heifer Project Nepal, Nepal Applied Mathematics and Informatics Institute for Research र Women in Animation Nepal को साझेदारीमा परियोजना सञ्चालन गरिएको हो ।
शुक्रबार लालझाडी गाउँपालिकाको सभाहलमा आयोजित कार्यक्रममा परियोजनाको अवधारणा, कार्यान्वयन संरचना, पालिका-स्तरीय नवप्रवर्तन फेलोशिप, नवप्रवर्तन केन्द्र (Innovation Center) स्थापना प्रक्रिया तथा गाउँपालिका Heifer Project Nepal बीच हुन लागेको समझदारीपत्र (MoU) का मुख्य प्रावधानबारे विस्तृत छलफल गरिएको थियो ।
परियोजनाको परिचय र लक्ष्य
प्रस्तुतीकरण अनुसार UDAAN परियोजना ४८ महिनाको राष्ट्रिय कार्यक्रम (१ जनवरी २०२६ देखि ३१ डिसेम्बर २०२९) हो । यसले १६ देखि ३५ वर्ष उमेर समूहका युवालाई, विशेषगरी महिला, सीमान्तकृत, आदिवासी तथा ग्रामीण समुदायका युवालाई डिजिटल साक्षरता, नवप्रवर्तन, उद्यमशीलता र रोजगारीसँग जोड्ने लक्ष्य राखेको छ ।
कार्यक्रममा नेपालमा बढ्दो युवा बेरोजगारी, विदेश पलायन, तथा डिजिटल अवसर शहरी क्षेत्रमा केन्द्रित हुने अवस्थालाई मुख्य चुनौतीका रूपमा उल्लेख गरिएको थियो ।
परियोजना किन आवश्यक भयो ?
अभिमुखीकरणमा प्रस्तुत तथ्य अनुसार:
- ४० वर्षमुनिका जनसंख्या ४०% भन्दा बढी
- युवा बेरोजगारी २०% भन्दा माथि
- दैनिक करिब २,००० युवा विदेशिने अवस्था
- डिजिटल अवसर शहरी केन्द्रमा मात्र सीमित
- ग्रामीण पालिकामा डिजिटल क्षमता कमजोर
यस अवस्थालाई सम्बोधन गर्न स्थानीय स्तरमै डिजिटल सीप, नवप्रवर्तन र उद्यमशीलता विकास अपरिहार्य भएको निष्कर्ष प्रस्तुत गरिएको थियो ।
परियोजनाका चार मुख्य स्तम्भ
स्तम्भ | उद्देश्य | प्रमुख गतिविधि |
|---|
पाठशाला | डिजिटल सीप विकास | AI, कोडिङ, एनिमेसन, साइबर सुरक्षा, डिजिटल अधिकार, अनलाइन कोर्स |
कार्यशाला | समाधान र उद्यम निर्माण | ह्याकाथन, बुटक्याम्प, मेन्टोरिङ, इन्क्युबेसन |
कर्मशाला | रोजगारी र अनुभव | इन्टर्नशिप, नवप्रवर्तन फेलोशिप, अवसर पोर्टल |
नीतिशाला | डिजिटल शासन सुधार | नीति संवाद, नवप्रवर्तन केन्द्र, नागरिक सहभागिता, स्थानीय सरकार सहकार्य |
लालझाडी गाउँपालिकामा कार्यान्वयन मोडेल
सूचक | लक्ष्य |
|---|
प्रत्यक्ष लाभार्थी | ३०० युवा |
अप्रत्यक्ष लाभार्थी | ३,००० युवा |
स्थानीय बजेट (अनुमान) | करिब रु. ६० लाख |
प्रमुख क्षेत्र | सीप, नवप्रवर्तन, रोजगार, डिजिटल शासन |
लालझाडीमा प्रस्तावित प्रमुख गतिविधि
क्षेत्र | कार्यक्रम |
|---|
डिजिटल सीप | AI, कोडिङ, एनिमेसन, डिजिटल साक्षरता तालिम |
नवप्रवर्तन | ह्याकाथन, बुटक्याम्प, मेन्टोरिङ, समाधान विकास |
कार्य-अनुभव | इन्टर्नशिप, Innovation Fellowship, अवसर पोर्टल |
डिजिटल शासन | नीति संवाद, नवप्रवर्तन केन्द्र, सेवा सुधार |
८ महिनाको नवप्रवर्तन फेलोशिप (Innovation Fellowship)
परियोजनाअन्तर्गत पालिका-स्तरमा एक जना Innovation Fellow खुला प्रतिस्पर्धाबाट छनोट गरिनेछ । फेलोले गाउँपालिका र साझेदार संस्थाबीच समन्वय गर्दै परियोजना कार्यान्वयनमा प्राविधिक सहजीकरण गर्नेछ ।
फेलोशिपका प्रमुख जिम्मेवारी
- पालिका र साझेदार निकायबीच डिजिटल समन्वय
- सार्वजनिक सेवा सुधार तथा डेटा व्यवस्थापन सहयोग
- तालिम, ह्याकाथन, बुटक्याम्प सहजीकरण
- नवप्रवर्तन केन्द्र सञ्चालनमा सहयोग
- स्थानीय समस्या र समाधान दस्तावेजीकरण
फेलोशिप खर्च Innovation Fellowship Grant मार्फत व्यवस्थापन गरिनेछ ।
नवप्रवर्तन केन्द्र (Innovation Center) को अवधारणा
लालझाडीमा स्थापना गरिने नवप्रवर्तन केन्द्रलाई डिजिटल शासन, युवा नवप्रवर्तन, उद्यमशीलता र सेवा सुधारको साझा प्लेटफर्मका रूपमा विकास गरिनेछ ।
केन्द्रका प्रमुख भूमिका
- डिजिटल सेवा सुधार र नवप्रवर्तन प्रयोगशाला
- युवा-नेतृत्वका स्टार्टअप र आइडिया विकास
- डेटा र अभिलेख व्यवस्थापन सहयोग
- स्थानीय सरकारसँग नीति संवाद
- डिजिटल क्षमता अभिवृद्धि केन्द्र
MoU का मुख्य प्रावधान
Heifer Project Nepal र लालझाडी गाउँपालिकाबीच हुने समझदारीपत्र (MoU) का मुख्य बुँदा:
विषय | व्यवस्था |
|---|
उद्देश्य | UDAAN परियोजना कार्यान्वयन र नवप्रवर्तन फेलोशिप सञ्चालन |
अवधि | २०८३ जेठ देखि २०८३/१२/३० सम्म |
पालिकाको भूमिका | स्थान, फोकल व्यक्ति, समन्वय, सुविधा उपलब्ध गराउने |
Heifer को भूमिका | फेलो छनोट, अनुदान, तालिम, उपकरण सहयोग |
साझा जिम्मेवारी | समावेशी सहभागिता, पारदर्शिता, अनुगमन |
संस्थागत घोषणा
कार्यक्रममा निम्न निर्णयहरू सार्वजनिक गरिएको छ:
- गाउँपालिकामा पालिका-स्तरीय नवप्रवर्तन केन्द्र स्थापना प्रक्रिया अघि बढाइने
- ८ महिनाको Innovation Fellowship सञ्चालन गरिने
- सूचना प्रविधि अधिकृत नरेश चौधरीलाई Local Focal Person तोकिने
- गाउँपालिका र Heifer Project Nepal बीच MoU हस्ताक्षर प्रक्रिया अघि बढाइने
प्राविधिक प्रस्तुती र वक्तव्य
कार्यक्रममा Heifer Project Nepal का Programme Officer गोपाल भुसाल र Innovation Lead तारा प्रसाद पन्थीले परियोजनाको अवधारणा, कार्यान्वयन संरचना तथा पालिका-स्तरीय डिजिटल रूपान्तरणका अवसरबारे विस्तृत प्रस्तुतीकरण दिएका थिए । उनीहरूले स्थानीय तहमा डिजिटल सीप विकास र नवप्रवर्तन केन्द्र स्थापना UDAAN परियोजनाको प्रमुख परिवर्तनकारी पक्ष हुने बताए ।
सम्भावित प्रभाव
- ग्रामीण युवामा AI, कोडिङ र डिजिटल सीप विस्तार
- स्थानीय रोजगारी र उद्यमशीलता वृद्धि
- पालिका सेवा डिजिटलाइजेसन
- महिला र सीमान्तकृत समूहको डिजिटल पहुँच विस्तार
- नवप्रवर्तनमार्फत स्थानीय समस्या समाधान
निष्कर्ष
UDAAN परियोजना लालझाडी गाउँपालिकामा डिजिटल नवप्रवर्तन, युवा सशक्तीकरण र स्थानीय शासन सुधारको नयाँ मोडेलका रूपमा अघि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ । परियोजनाले स्थानीय तहमै अवसर सिर्जना गर्दै युवा पलायन रोक्ने र डिजिटल अर्थतन्त्रतर्फ ग्रामीण समुदायलाई जोड्ने लक्ष्य लिएको छ ।
